Woordenlijst

A

axon

Uitloper die de zenuwcellen verbindt (de 'stroomdraad' als het ware). Zie ook: zenuwuitlopers. Rondom deze axonen bevindt zich een isolerende, vetachtige beschermlaag (myeline), dat ervoor zorgt dat signalen optimaal (en dus razendsnel) worden doorgegeven.

acuut

Plotseling en direct optredend, kortdurend.

antioxidatief

Antioxidanten kunnen de kettingreactie van radicaalvorming stoppen en zo schade die deze radicalen aan weefsels veroorzaken verhinderen. Voorbeelden zijn vitamines C en E.

autoimmuunziekte

Het eigen immuunsysteem beschermt het lichaam tegen indringers (zoals virussen en bacteriën), maar kan zich dus ook richten op lichaamseigen stoffen. Indien dit gebeurt, spreken we over een auto-immuunziekte.
C

cognitie

De mentale activiteit en het proces van kennisverwerving door waarneming en het verwerken van de daarmee opgedane informatie door het denken.

catechine

Catechinen zijn polyfenolen die werkzaam zijn als antioxidanten. Ze komen voornamelijk voor in thee, cacao en wijn.

centraal zenuwstelsel

Netwerk van zenuwcellen in de hersenen en het ruggenmerg.
D

DMT

DMT is de afkorting van ‘Disease Modifying Treatment’. DMT’s zijn behandelingen voor MS die als doel hebben om het aantal terugvallen en de ernst ervan verminderen. De ziekte wordt dus afgeremd, maar niet genezen door DMT’s.
E

epidemiologische studie

Bij dit soort studies bestudeert men het voorkomen en verspreiden van een bepaalde ziekte binnen en tussen populaties.
F

fytonutriënten

Fytonutriënten zorgen voor de smaak, kleur en geur van een plant of vrucht. Ze vormen als het ware een plantaardig immuunsysteem en zorgen voor bescherming tegen aanvallen van bacteriën, schimmels, slakken, wormen en insecten. Er zijn inmiddels aanwijzingen dat ze ook een positief effect hebben als ontstekingsremmers op het menselijk immuunsysteem.

flavonoïde

Subgroep van de fytonutriënten in eetbare planten. Flavonoïden zijn een uitgebreide groep stikstofvrije organische verbindingen met een typisch basisskelet die wijdverbreid zijn in het plantenrijk.
I

Inflammatoir

Betrekking hebbend op een ontsteking.

immuunsysteem

Het immuunsysteem is een verdedigingssysteem van o.a. huid, bloed, darmen, lymfen en luchtwegen, bedoeld om het lichaam te beschermen tegen schadelijke indringers van buitenaf.
K

Klinische studies

Studies die worden uitgevoerd op mensen. Dit soort studies is nodig om een nieuwe behandeling op te markt te kunnen brengen.
L

Laesie

Litteken. MS zorgt ervoor dat er meerdere littekens (ook wel plaques genoemd) ontstaan in het centrale zenuwstelsel.

luteoline

Luteoline is een gele natuurlijke kleurstof.
M

Myeline

Myeline vormt een beschermende laag rond de zenuwcellen welke beschadigd is in MS patiënten.

Multiple Sclerose

Multiple Sclerose (afgekort tot MS) is een aandoening van het centrale zenuwstelsel, oftewel de hersenen en het ruggenmerg. Door de wervelkolom lopen zenuwbanen: dat wordt het ruggenmerg genoemd. MS zorgt ervoor dat er meerdere littekens (ook wel laesies genoemd) ontstaan in centrale zenuwstelsel. MULTIPLE betekent: meerdere (meerdere plekken, meerdere keren in de tijd), SCLEROSE betekent: litteken, verharding.

myeline

Myeline vormt een beschermende laag rond de zenuwcellen welke beschadigd is in MS patiënten.
N

narcolepsie

Dit is een slaap-waakstoornis. Het kenmerkende symptoom van mensen met narcolepsie is slaperigheid en onbedwingbare slaapaanvallen overdag. Ook wanneer patiënten voldoende nachtrust hebben gekregen, hebben zij dagelijks last van slaapaanvallen.
P

polyfenolen

Deze zijn een groep van chemische verbindingen, die allemaal opgebouwd zijn uit méér dan 1 fenol-groep. Polyfenolen werken ontstekingsremmend en hebben kanker-werende en antioxidante eigenschappen. Ze komen voor in planten, vooral in vruchtenschillen van bijvoorbeeld druiven en bessen. Maar ook kurkuma, broccoli, granaatappels, groene thee, rode wijn, olijfolie, chocolade/cacao, walnoten en andere vruchten en groenten bevatten veel polyfenolen.

preklinische studie

In deze fase wordt het werkingsmechanisme en de toxiciteit van een potentiële stof onderzocht. Dit gebeurt eerst op geïsoleerde cellen en in een tweede fase op dieren.

prevalentie

Het vóórkomen van MS: in dit geval het deel van de nationale bevolking dat MS heeft.
R

Relapse

MS-aanval in de vorm van een acute ontsteking met snel verergerende MS-klachten die minstens 24 uur aanhouden. Ander woord voor relapse: exacerbatie, opflakkering, MS-aanval of schub.

radicalen

Vrije radicalen zijn kleine maar zeer reactieve deeltjes (moleculen).  Dit hoog reactiepotentieel hebben ze te wijten aan het feit dat ze een elektron tekort hebben. Dit tekort kan geneutraliseerd worden door elektronen van andere moleculen over te nemen die op hun buurt dan ook reactief worden. Zo ontstaat er een kettingreactie die gestopt  kan worden door antioxidanten. Deze kunnen het vrije elektron opvangen zonder zelf reactief te worden.
Z

zenuwuitlopers

Neuronen of zenuwen zijn cellen die uitlopers, ook wel axonen genoemd, hebben. Deze uitlopers kunnen soms langer dan één meter zijn. Rond deze zenuwuitlopers is de myeline schede gewikkeld die snelle signalisatie mogelijk maakt. De zenuwuitlopers zorgen voor communicatie tussen zenuwcellen in de hersenen of tussen zenuwcellen en andere cellen in ons lichaam zoals spieren.

wij·zer

  1. (de; m; meervoud: wijzers) iets dat wijst: de wijzers van een horloge; bladwijzer, wegwijzer
  2. (bijv. naamwoord) vergrotende trap van ‘wijs’ – met veel kennis en inzicht; verstandig

wij·ze

  1. (zelfstandig naamwoord, meervoud: wijzen) manier waarop, levenswijze

Meer uitleg bij termen omtrent multiple sclerose
Bekijk onze verklarende woordenlijst

Wetenschappelijk onderzoek naar multiple sclerose

© MS Wijzer 2020